Vrede

Pinchas, zoon van Elazar, zoon van Aharon de priester, heeft Mijn woede van mij af gewend van de Kinderen van Jisraël, doordat hij temidden van hen Mijn recht voor Mij heeft opgeeist, zodat Ik de Kinderen van Jisraël niet op grond van Mijn recht behoefde te vernietigen. Zeg het daarom voort: hiervoor biedt ik hem Mijn vredesbond aan. [Numeri 25:11-12]

Pinchas doodde twee mensen terwijl die samen zondigden, en toch werd hem het vredesverbond aangeboden. Dat lijkt erg tegenstrijdig in onze ogen. Waarom zou het doden van iemand als een vredeshandeling beschouwd worden of met vrede beloond worden?

Rabbijn Samson Raphael Hirsch antwoordt dat vrede alleen kan behouden worden als we in vrede zijn met G-d. Pinchas herstelde die vrede. Misschien was hetgeen Pinchas deed niet vreedzaam, maar hij herstelde de vrede.

Rabbijn Zev Leff, Rabbijn van Moshav Matitjahoe, gaat nog verder. Hij zegt dat onze opvatting van vrede verkeerd is. Wat Pichas deed, vechten tegen het slechte vanwege G‑d, was op zichzelf vreedzaam. Vechten is niet gelijk aan slecht. Het ligt er aan waar het gevecht over gaat.

Als je wel eens in een bibliotheek van een Universiteit bent geweest dan weet je dat dat een heel stille plaats is. De stilte wordt daar streng bewaakt. Als iemand luid spreekt zal hem worden verteld dat hij “de vrede verstoort”.

Aan de andere kant, in een Beet Midrasj, een traditioneel huis voor Tora studie, is het tegendeel waar. Als de ramen open staan kun je het lawaai een straat verder horen. Van buiten zou je kunnen denken dat ze daar vechten en eigenlijk is dat ook zo. Maar tegelijkertijd vind je binnen een kameraadschap van een niveau dat je weinig ergens anders zult tegen komen, en zeker niet op een gemiddelde Universiteit. Oorlog en vrede gaan samen.

Rabbijn Leff geeft dan een voorbeeld van een thuissituatie. Mensen denken dat “Sjalom Bajiet”, vrede in huis, betrekking heeft op een huis waar mensen nooit hun stem verheffen, waar rust en vrede heerst. Dit, zegt hij, is geen Sjalom Bajiet – dit is een kerkhof!

Er is harmonie en eenheid, zegt hij, als de beide partners denken over wat het beste is voor het huis, wat het beste is voor de hele eenheid. Er kunnen sterke, zelfs “gewelddadige” verschillen van mening zijn over wat het beste is, maar wanneer beiden naar hetzelfde doel streven is er vrede. [Goede communicatie technieken en vertrouwen in de goede bedoelingen van de ander doen wonderen. (Noot van de vertaalster)]

Dit is heel belangrijk, want we beelden ons in dat onze buren zo een soort vrede hebben en we geloven dat we die zelf niet hebben. Echt niet, zegt Rabbijn Leff. En dit is heel belangrijk, want als we ons zorgen maken en onze wonden likken denken we misschien niet meer aan de eenheid maar aan ons zelf en dan is er werkelijk geen vrede.

De beweegredenen van Pinchas waren volledig puur en gewijd, tot zulk een graad dat hij zelfs kon doden vanwege vrede. Wij kunnen zo een niveau natuurlijk nooit bereiken. Maar als we bezorgd zijn om de eenheid, zij het van de familie, de gemeente, of het volk Israël, dan mogen we argumenteren en discussiëren en toch genieten van ware vrede.

Sjabbat Sjalom